| Premenstrueel Syndroom/Premenstruele Dysfore Stoornis |  |
| |
|
In dit topic vind je allerlei informatie terug over de diverse psychische 'stoornissen'. Als je informatie mist, of als je nog meer interessante informatie hebt, stuur dat dan svp in een mail naar beheer@easethepain.nl.
Waarschuwing
Als je je herkent in informatie, die hieronder staat, dan wilt dat nog niet zeggen dat je datgene ook daadwerkelijk hebt. Een psychiater is de enige die een diagnose kan stellen. Als je je ergens in herkent, dan kun je dat natuurlijk wel aangeven bij je hulpverlener, maar je kunt jezelf hierop nooit diagnosticeren.
Daarnaast is het belangrijk om te weten dat veel diagnose's uit de DSM puur een karakterbeschrijving zijn. Ze zijn niet gebaseerd op wetenschappelijke onderbouwing, of zijn gebaseerd op een pseudowetenschap. Als je aan een psychische 'stoornis' lijdt, dan wil dat nog niet zeggen dat je ziek bent. Zoals bijv. bij ADHD hyperactiviteit en concentratieproblemen kenmerken zijn, wil dat nog niet zeggen dat iemand die hyperactief is of concentratieproblemen heeft ziek is.
Hou dus nooit teveel vast aan een diagnose, het draait niet om de diagnose, maar om jouw toekomst. Begin dan ook niet zonder meer met het slikken van psychiatrische medicatie, maar probeer jezelf eerst er bovenop te vechten zonder deze middelen te gebruiken. De manier waarop je omgaat met de kennis van je eigen gedachtenpatronen en karakterkenmerken zijn grotendeels bepalend voor jouw psychische welzijn in de toekomst. Daarnaast heeft medicatie ook de nodige bijwerkingen, zoals verhoogd risico op agressie, destructief gedrag en zelfmoordneigingen. Deze bijwerkingen komen relatief vaak voor, en kunnen desastreuze gevolgen hebben. Dat terwijl deze bijwerkingen veelal niet vermeld worden door medicijnfabrikanten en hulpverleners.
Inhoud
• Premenstrueel Syndroom/Premenstruele Dysfore Stoornis |
|
 |
| |
|
Premenstrueel Syndroom/Premenstruele Dysfore Stoornis
Meestal bedoelen we met het premenstrueel syndroom (ookwel afgekort tot PMS) een combinatie van klachten die vóór, tijdens en na de menstruatie kunnen voorkomen.
Deze klachten zijn:
• Hoofdpijn
• Labiliteit
• Opgezwollen buik
• Onrust
• Geïrriteerdheid
• Duizeligheid/flauwvallen
• Stemmingswisselingen
• Verwardheid
• Gespannenheid
• Gewichtstoename
• Pijnlijke borsten
• Verminderd libido
• Boosheid
• Onhandigheid
• Depressiviteit
• Hartkloppingen
• Buik- en rugpijn
• Slecht slapen
Er zijn inmiddels meer dan 150 symptomen genoemd door verschillende onderzoekers en tot op de dag van vandaag wordt deze lijst nog uitgebreid. Kortweg kunnen we pms beschrijven als vervelende lichamelijk en/of psychische klachten die regelmatig terugkeren tijdens de tweede fase van de cyclus, en die duidelijk verminderen of afwezig zijn voor de eisprong.
Zo'n 90% van de menstruerende vrouwen die geen pil gebruiken blijkt wel een of meerdere veranderingen in de tweede helft van de cyclus waar te nemen. Niet alle vrouwen zullen hulp zoeken bij deze klachten. Zo'n 5 tot 10 % van deze vrouwen heeft in hoge mate hinder van premenstruele klachten.
Er zijn ook vrouwen die aan premenstruele dysfore stoornis (PMDS) lijden. dit is een ernstige vorm van PMS. Bij deze vrouwen zijn de klachten zo ernstig dat zij gedurende deze dagen niet meer goed kunnen functioneren in het dagelijks leven. Ze kunnen vaak niet meer werken en ook de sfeer in huis is in die periode erg gespannen.
Oorzaak
Psycho-sociale oorzaken:
Het is (net als bij postpartum depressie) van belang te kijken naar de rol van de cultuur waarvan wij deel uitmaken, in het ontstaan van pms en hoe vrouwen ermee omgaan.
• De ontkenning van de menstruatie en het cyclisch zijn
• Een negatief gevoel over het vrouw zijn
• De opvoeding tot vrouw
• Niet tevreden met je lijf, er een beetje los van staan
• Onverwerkte, negatieve ervaringen uit het verleden kunnen ongetwijfeld een rol spelen. Gevoelens die wegggestopt zijn, kunnen via een omweg weer terug komen.
Een andere psycho-sociale factor is, hoe je met je eisenpakket omgaat. Stel je voortdurend hoge eisen aan jezelf en wil je persé beantwoorden aan het ideaalbeeld van de stralende, gelukkige vrouw, collega (en moeder)? Een stressvol leven behoort ook tot de psycho-sociale factoren. Het mag duidelijk zijn dat, wanneer we onder grote spanning leven, dit zijn weerslag heeft op de periode waarin we het kwetsbaarst zijn: De premenstruele fase. Bovendien hebben stress, hoeveelheid slaap en voeding direct hun invloed op de werking van hormonen. En hormonen spelen een heel belangrijke rol in onze cyclus. Hier zijn we beland bij de lichamelijke factoren.
Lichamelijke oorzaken:
Volgens de Engelse gynaecologe K. Dalton wordt pms veroorzaakt door een verstoord evenwicht in de progesteron- en oestrogeenhuishouding in de tweede helft van de cyclus. Oftewel er is sprake van een (relatief) tekort aan progesteron, ofwel een teveel aan oestrogenen. Het hormoon prolactine heeft ook een grote invloed op de menstruatiecyclus. Een andere lichamelijke oorzaak kan een tekort aan vitamine B6 zijn. Vitamine B6 stimuleert namelijk de hormoonhuishouding. De productie van hormonen wordt, als eerder genoemd, sterk beïnvloed door o.a. slaap, stress en voeding.
Conclusie:
Soms zijn er geen duidelijke lichamelijke- en psycho-sociale factoren aantoonbaar. Er is altijd een wisselwerking tussen de verschillende factoren. Het is belangrijk om ook hier naar te kijken, in plaats van alleen naar de hormonen of naar eventuele andere oorzaken. Hormonen zorgen inderdaad voor stemmingsveranderingen, maar onze maatschappelijke verhoudingen en onze opvoeding bepalen of dat een probleem wordt of niet.
DSM-IV criteria Premenstruele Dysfore Stoornis
A. Tijdens de meeste menstruele cycli in de loop van het voorbije jaar waren minstens 5 van de volgende symptomen aanwezig tijdens meer dan de helft van de laatste week van de luteale fase, begonnen deze symptomen een paar dagen na de aanvang van de folliculaire fase af te nemen en waren ze afwezig in de week na de menses. Minstens één van de symptomen was (1), (2), (3) of (4):
(1) duidelijke depressieve stemming, gevoelens van hopeloosheid of verlaagde zelfwaardering
(2) duidelijke angst en spanning, opgewondenheid en gevoelens van intense irritatie
(3) duidelijke affectieve labiliteit (bijvoorbeeld zich plots somber of huilerig voelen, of een verhoogde gevoeligheid voor afwijzing)
(4) persisterende en duidelijke woede of prikkelbaarheid of verhoogde interpersoonlijke conflicten
(5) verminderde belangstelling voor de gewone activiteiten (werk, scholl, vrienden, hobby's)
(6) een subjectief gevoel van concentratiemoeilijkheden
(7) lethargie, vlug moe worden of een duidelijk gebrek aan energie
(8) duidelijke veranderingen in eetlust, overeten of een sterk verlangen naar specifiek voedsel
(9) hypersomnie (teveel slapen) of insomnie (slaapstoornis)
(10) een subjectief gevoel overstelpt te zijn of geen controle meer te hebben
(11) andere lichamelijke symptomen zoals: pijnlijke borsten, gezwollen borsten, hoofdpijn, gewrichts- of spierpijn, een opgeblazen gevoel, gewichtstoename
B. De klacht heeft een duidelijke invloed op het werk, de school of de gewone sociale activiteiten en op de relatie met anderen (bijvoorbeeld vermijden van sociale activiteiten, verminderde productiviteit en effciëntie op school of op het werk).
C. De stoornis is niet louter een exacerbatie van de symptomen van een andere stoornis, bijvoorbeeld een depressie, paniekstoornis, dysthyme stoornis of een persoonlijkheidsstoornis (ze kan echter wel samen met deze stoornissen optreden).
D. Criteria A, B en C moeten geconfirmeerd worden door dagelijks bijhouden van de klachten in een dagboek tijdens tenminste 2 opeenvolgende symptomatische cycli. (De diagnose kan voorlopog gesteld worden voorafgaand aan deze bevestiging.)
Tips
De belangrijkste tip die we vrouwen met p.m.s. kunnen geven is zelf te kiezen uit de mogelijkheden die we hier aanbieden. Tegenwoordig is er een scala aan ideeën, middeltjes en behandelingsmethoden beschikbaar teneinde p.m.s. te bestrijden. Volg hierin de weg die bij je past. Laat je goed informeren. Ieder mens is weer anders, dus voor ieder mens zal er een (net even) andere oplossing zijn.
• Beeld
Probeer helder te krijgen hoe jouw "p.m.s.-beeld" er uit ziet, dan kun je maatregelen gaan nemen. Je weet ongeveer wanneer je de ergste klachten kunt verwachten. Plan je agenda daar ook naar. Doe dit bijv. door een dagboek bij te houden.
• Grenzen
Een vrouw met pms zal grenzen moeten stellen. Ze zal haar eigen activiteiten vaak moeten begrenzen en de buitenwereld duidelijk kenbaar moeten maken waar haar grenzen liggen.
• Lichaamsbeweging
Veel lichaamsbeweging maakt dat je lijf in ieder geval stress afvoert.
• Ontspanning
In de moeilijke periode is het toch heel belangrijk om tot ontspanning te komen, bijvoorbeeld door yoga-oefeningen of zwemmen. Er zijn verschillende ontspanning- en ademhalingsoefeningen om je gespannen gevoel te verlichten.
• Eigenwaarde
Mocht je last hebben van een gering gevoel van eigenwaarde/zelfvertrouwen, dan is het goed te beseffen dat dit voor veel vrouwen geldt.
• Schuldgevoelens
Wanneer je te kampen hebt met pms kan het zijn dat je geplaagd wordt door schuldgevoelens. Deze kunnen de kop op steken omdat je vindt dat je je werk niet goed (meer) kunt doen, je zorg voor je gezin niet meer voor 100% kunt volbrengen. Van schuldgevoelens kun je depressief worden en depressiviteit verergert schuldgevoelens. In de neergaande spiraal van een depressie zijn schuldgevoelens dus vaak tegelijk oorzaak èn gevolg van de neergaande beweging.Bij schuld hoort vaak schaamte, spijt, berouw en wroeging.
• Beeldvorming en menstruatie
Je bent een vrouw, je menstrueert, je lichaam beleeft een maandelijkse cyclus. Er treden in een golfbeweging veranderingen op in je lichaam. Je lichaam reageert daarop door vermoeid te worden, energie te geven, warm te worden, koud aan te voelen, enz. Je lichaam vraagt rust, aandacht, zorg. Vrouwen hebben in die periode vaak last van geïrriteerdheid, ze zijn moe.
Er is ook een andere manier om naar die menstruatie te kijken. Tijdens je menstruatie wordt het laagje dat tegen de baarmoederwand aanzat afgestoten. In dat laagje zit veel bloed. Dat bloed is oud geworden, het is tijd voor een verversing. Je lichaam wordt gereinigd, schoon gemaakt voor nieuw leven, voor een nieuw begin. Voordat je bloeding doorbreekt is je baarmoeder al druk aan de slag ter voorbereiding hiervan. Kennelijk moet je lijf alle zeilen bijzetten om die klus te klaren. De energie en middelen die het heeft worden geconcentreerd op die klus. Dan is er minder energie voor andere dingen. Er is niets mis met cyclisch zijn. Het mag. Echter de maatschappij is niet ingericht voor cyclische vrouwen.
Voedingstips
Wat betreft het gebruik van bepaalde voedingsmiddelen kunnen we je het volgende aanraden:
Minimaliseer het gebruik van koffie (caffeïne), chocolade en suiker. Veel vrouwen hebben juist vlak voor de menstruatie meer trek in lekkere dingen, zoals chocolade, koekjes en drop. Daarnaast hebben ze de gewoonte om onvolledige maaltijden te gebruiken. Met als gevolg een teveel aan calorieën in de vorm van suiker en vet en te weinig vitaminen en mineralen. Het is raadzaam om zo min mogelijk aan "de lekkere trek" toe te geven en probeer zo volledig mogelijke maaltijden te gebruiken. Een gelijkmatig bloedsuiker gehalte zorgt ervoor dat je je fit voelt en blijft voelen! Eet regelmatig en eventueel wat vaker (kleine hoeveelheden).
Als je last hebt van gespannen borsten en/of een opgezwollen gevoel, beperk dan het gebruik van zout. Door overmatig zoutgebruik houdt je lichaam namelijk vocht vast en verergeren de klachten. Ook kaas en andere koemelkprodukten kunnen het vasthouden van vocht stimuleren.
Producten die pms klachten kunnen veroorzaken:
Suiker, vet, alcohol, chocolade, drop, koekjes, cafeïne, kaas, cola, etc.
Probeer eens cafeïnevrije produkten (in thee zit ook cafeïne!). Ga lopen als je "lekkere trek" hebt of neem wat rauwkost. Volkorenbrood bevat meer vezels en verzadigt beter dan wit brood. Voeg geen zout toe aan de maaltijden en beperk het gebruik van kant en klare sauzen (hier zit veel zout in). Gebruik minimaal 1 liter vocht per dag, het liefst zonder bubbels.
Medicijnen
Er zijn een aantal medicijnen waarvan bekend is dat ze een positieve invloed kunnen hebben op pms klachten. Het is echter niet bewezen dat een bepaald medicament altijd en bij iedere vrouw werkt. In principe is het uitsluitend slikken van medicijnen, zonder dat de achterliggende oorzaken worden aangepakt, niet meer of minder dan symptoombestrijding.
• Progesteron (natuurlijk hormoon) of Duphaston (kunstmatig hormoon)
Dit middel kan de hormoonspiegel zodanig beïnvloeden, dat de klachten verdwijnen. Sommige vrouwen hebben hier baat bij, maar er zijn ook bijwerkingen, zoals misselijkheid, oedeem (vochtophoping), zwaarder worden, depressiviteit en verlies van lustgevoelens. Je moet je daarom goed afvragen of de bijwerkingen van dit opwegen tegen de mogelijke verbeteringen.
• Anticonceptiepil
Sommige vrouwen merken verbetering bij het gebruik van de pil. Bij andere vrouwen nemen de klachten juist toe.
• Vitamine B6
Vitamine B6 is in tabletvorm verkrijgbaar en kan invloed hebben op de menstruele cyclus. Het zit ook in natuurprodukten zoals vlees (vooral rundvlees), melk, eieren, granen, volkorenbrood, enz. Het is sowieso handig om te zorgen dat je lichaam genoeg vitamines en mineralen binnenkrijgt. Dit zijn hoe dan ook essentiële bouwstenen voor je lichaam.
• Teunisbloemolie
Hierin zit gammalinoleenzuur (G.L.A.) wat klachten als depressiviteit en pijnlijke borsten kan verminderen. |
|
|
|
