| Burnout |  |
| |
|
In dit topic vind je allerlei informatie terug over de diverse psychische 'stoornissen'. Als je informatie mist, of als je nog meer interessante informatie hebt, stuur dat dan svp in een mail naar beheer@easethepain.nl.
Waarschuwing
Als je je herkent in informatie, die hieronder staat, dan wilt dat nog niet zeggen dat je datgene ook daadwerkelijk hebt. Een psychiater is de enige die een diagnose kan stellen. Als je je ergens in herkent, dan kun je dat natuurlijk wel aangeven bij je hulpverlener, maar je kunt jezelf hierop nooit diagnosticeren.
Daarnaast is het belangrijk om te weten dat veel diagnose's uit de DSM puur een karakterbeschrijving zijn. Ze zijn niet gebaseerd op wetenschappelijke onderbouwing, of zijn gebaseerd op een pseudowetenschap. Als je aan een psychische 'stoornis' lijdt, dan wil dat nog niet zeggen dat je ziek bent. Zoals bijv. bij ADHD hyperactiviteit en concentratieproblemen kenmerken zijn, wil dat nog niet zeggen dat iemand die hyperactief is of concentratieproblemen heeft ziek is.
Hou dus nooit teveel vast aan een diagnose, het draait niet om de diagnose, maar om jouw toekomst. Begin dan ook niet zonder meer met het slikken van psychiatrische medicatie, maar probeer jezelf eerst er bovenop te vechten zonder deze middelen te gebruiken. De manier waarop je omgaat met de kennis van je eigen gedachtenpatronen en karakterkenmerken zijn grotendeels bepalend voor jouw psychische welzijn in de toekomst. Daarnaast heeft medicatie ook de nodige bijwerkingen, zoals verhoogd risico op agressie, destructief gedrag en zelfmoordneigingen. Deze bijwerkingen komen relatief vaak voor, en kunnen desastreuze gevolgen hebben. Dat terwijl deze bijwerkingen veelal niet vermeld worden door medicijnfabrikanten en hulpverleners.
Inhoud
• Burnout |
|
 |
| |
|
Burnout
Burnout is een uitputtingsreactie van lichaam en geest op een (jaren)lange van stress. Mensen met een burnout spreken vaak over een accu die echt leeg is, een elastiek dat steeds verder wordt uitgerekt totdat de veerkracht verdwenen is, of hebben het gevoel jarenlang in een versnelling te hoog (soms te laag) te hebben gewerkt. Maar ook heel belangrijk is dat de persoonlijke en sociale omstandigheden een grote rol kunnen spelen. Avond na avond moe thuiskomen en 's morgens al moe naar het werk gaan. Geen zin meer hebben om naar het werk te gaan, concentratieproblemen, gevoelens van incompetentie, sneller geïrriteerd raken om de kleinste dingen.
Veel mensen zeggen dat ze ook in relationele sfeer problemen hebben. Het loopt nergens meer lekker. Je voelt je lichamelijk en emotioneel uitgeput. Je zendt signalen uit, maar je wordt niet gehoord of begrepen. Je accu begint leeg te raken, maar je bent niet meer in staat om 'm op te laden. Er groeit een gevoel van falen, spanning, slapeloosheid, boosheid naar je partner, collega's, je chef, de hele organisatie. Gevoelens van het niet meer onder controle te hebben en er komt niets meer uit je handen. Werk blijft liggen, problemen worden omzeild, thuis klussen is al helemaal geen optie meer. De kleinste dingen kun je zelfs niet meer, met je kinderen naar sport wordt al te veel. Ook jij hebt waarschijnlijk gedacht, dat burnout iets is dat anderen overkomt niet jou. Je hebt hard gewerkt, gezorgd dat je werk op tijd klaar en goed verzorgd is, je voelt je verantwoordelijk voor wat je doet en wat anderen doen, je werkt over zonder dat erom gevraagd wordt. Een nieuw project? Jij trekt de kar wel. Eigenlijk een ideale werknemer.
Aanpassingsstoornis
Als de balans tussen belasting (draaglast) en belastbaarheid (draagkracht) langdurig en/of ernstig wordt verstoord door één of meer stress veroorzakende factoren kan iemand klachten ontwikkelen. In de DSM IV wordt een dergelijke stressgebonden stoornis een "aanpassingsstoornis" genoemd. Andere benamingen zijn: overspannen, surmenage, hyperesthetisch-emotioneel syndroom, neurasthenie en burnout.
Opgebrand zijn door het werk ofwel burnout kenmerkt zich ondermeer door ongewone vermoeidheidsklachten en gevoelens van uitputting. Samenvattend worden deze klachten ook wel aangeduid als klachten van emotionele uitputting. Typerend voor burnout zijn verder een hoge afstandelijkheid ten opzichte van het werk en het gevoel het werk niet meer goed aan te kunnen. Burnout beperkt zich tot werkgerelateerde klachten en er is al jaren sprake van overbelasting en overspannenheid.
Voorkomen
Naar schatting wordt per jaar ten gevolge van stressklachten ten minste zeven miljard per jaar (circa 20 miljoen per dag) uitgekeerd op basis van de ziektewet, AAW en WAO. Circa 10% van de beroepsbevolking lijdt aan burnout. Het gevoel door het werk compleet uitgeput te zijn, is onder vrouwen ongeveer even sterk verbreid als onder mannen (ongeveer één op de tien). Uit onderzoek van het CBS blijkt dat vooral de vrouwen in hooggeschoolde beroepen meer last hebben van moeheid aan het begin van de nieuwe werkdag. Datzelfde geldt voor de emotionele uitputting door het werk en voor het gevoel, aan het eind van de werkdag geheel leeg te zijn. Burnout komt voornamelijk voor beroepen waar sprake is van veelvuldig en intensief contact met mensen, zoals in het onderwijs, de horeca , de gezondheidszorg en het management. Onderwijs en horeca scoren het hoogst (13%), de welzijnssector zit iets boven het gemiddelde.
Kenmerken
1. Emotionele uitputting:
Het belangrijkste kenmerk van burnout is het verlies van energie (anergie), initiatief en het gevoel dat de emotionele reserves zijn uitgeput. Er is sprake van afvlakking van het gevoelsleven (hypesthesie), een soort robotgevoel: men voelt zich niet meer betrokken, registreert van alles, maar voelt niets. Het vermogen om plezier te beleven aan de dagelijkse dingen is verdwenen (anhedonie) en men kan zich ook niet meer verheugen op leuke dingen, zoals een vakantie.
2. Afstandelijkheid ten opzichte van het werk:
Er is sprake van een afgenomen betrokkenheid en een veranderde houding ten opzichte van het werk, werkgever en collega's. Vaak is er sprake van een negatieve en cynische houding tegenover de medewerkers en het werk.
3. Afgenomen cognitieve functies:
Het vermogen om te creatief te denken is afgenomen, er is sprake van besluiteloosheid, vergeetachtigheid en verlies van concentratie en aandacht. Het gevolg is onder andere dat problemen niet meer aangepakt kunnen worden, prestatie en succes in werk nemen af, hetgeen weer gepaard gaat met een negatieve zelfwaardering en onzekerheid (negatieve vicieuze cirkel).
Risicofactoren
A. Werk:
In de vele artikelen over burnout worden diverse werk gerelateerde risicofactoren genoemd die van belang zijn bij het ontstaan van burnout. De belangrijke risicofactoren in afnemende volgorde van belang zijn:
• Hoge werkdruk
Hoge tijdsdruk en hoog werktempo: steeds meer door steeds minder mensen.
• Beperkte controlemogelijkheden
Geen invloed op inhoud, vorm of tempo van het werk
• Slechte sfeer op het werk
Een slechte sfeer kan verschillende oorzaken hebben zoals: weinig of geen ondersteuning; onvoldoende erkenning en waardering; falende organisatie, problemen worden niet opgelost (of niet erkend); fusies en reorganisaties (dreigend ontslag, verlies positie, vertrouwde omgeving); discriminatie en/of ongewenste intimiteiten; geen openheid (bijvoorbeeld geen overleg, geen mogelijkheid klachten te uiten); geen of onvoldoende (zichtbare) resultaten
• Lage beloning
Te geringe beloning in verhouding met zwaarte van het werk
B. Persoon:
Persoonlijke factoren die mensen meer kwetsbaar maken zijn:
• Onverwerkte traumatische ervaringen
Een verleden met onverwerkte (traumatische) ervaringen.
• Karaktereigenschappen
Perfectionisme, moeilijk grenzen stellen, graag manifesteren, hoge verwachtingen, hoge eisen, idealisme, gericht om te geven en te zorgen, loyaliteit en plichtsgetrouwheid.
Een obsessieve-compulsieve persoonlijkheidsstoornis en narcistische persoonlijkheidsstoornis worden als risicovol voor burnout geacht.
Complicaties
• Chronisch (klachten gaan niet over)
• Depressie
• Paniekaanvallen
Prognose
De prognose hangt nauw samen met de geboden begeleiding, de persoonlijkheid, de aard en hoeveelheid van de werkproblemen, de aanwezigheid van andere stressors in het heden en verleden. Schatting over herstel lopen uiteen van 30% tot 95%. De gunstige prognose van 95% herstel binnen zes maanden is gebaseerd op werkhervatting en WAO-aanmeldingspercentage. Met een adequate cognitief gedragstherapeutische begeleiding door een psychiater, psychotherapeut of psycholoog zou volgens sommige onderzoekers, 80% van de patiënten binnen zes maanden kunnen herstellen. |
|
|
|
